د ساینس پوهنځی د کېميا څانګې لابراتوارونه او څېړنيز امکانات

د کيميا څانګې استادانو  په مجموعي ډول په ټولو مضمونونو اړین مواد او وسایلو لپاره پروپوزلولونه  ترتیب او په ټولو بوخو د هر مضمون محصلان لابراتواری تقریبا ۵۷ تجارب اجرا او اړوند برخو کې مشاهدي ته علمی سفر ترسره شوي.

عملي تجربی

په پورته توګه د ساينس پوهنځي د کيميا څانګې د تير کال د تجروبو ليست ترتيب او صحت دي.

 کيميا ډیپارټمنټ لابراتواری فعالیتونه او علمي سفرونه

دمحصلينو دظرفيت لوړونې لپاره سهواتونه شتون لری دلابراتوار سهولت او د کمپيوترليب اسانتياوي برابرول , کتابتون او دعملي کارونو او برکتيک اسانتياوي برابرول مو لومړیتوبونه دی      

 د کیمیا څانکی د څلورم صنف د علمي سير په اړوند ځینی معلومات کوم چی په دغه سفر کی شاملو محصلینو ورڅخه لیدنه وکړه او ډیر څه يې ورڅخه زده کړل.

د علمی سفر ځای ( دننګرهار ولایت د زیتونو فابریکه)

 مضمون (کیمیاوی ټکنالوژی)

داچې په ننګرهار کې په ډيره پيمانه د زيتونو فارمونه شته، چي دساتني، کنترول اوتوليد په برخه کې دولت ډيري پيسي لګوي، او دموجوده توليدي سرچينو څخه معقوله ګټه نه اخستل کيږي، نو اړينه ده، چې هغي څخه دښي ګټي اخستني لپاره ارزانه، اسانه او تلپاتي لازمي لارې وښودل شي، اوهم په حاصلاتو کې ډيروالي راشي،   نو په راتلونکې کې بايد د نوموړو فارمونو ساتني، رغوني او توليدي محصولاتو ته پوره پاملرنه وشي، او هغه ستونزي چې اوس  دننګرهار  دزيتونو په فابريکه  کې شتون لري،لکه د تودوخې غير نورمال درجه، غير معياری خومونه او دنويو او عصر لاابراتواري وسائلو نه شتون، چې پدي برخه کې تراوسه هيڅ کومه پاملرنه نده کړي، بايد دولت په خپله اود نړيوالو مرسته کوونکو توجه راجلب کړي،اوهم پدي برخه کې مينوالو لازم  ته امکانات برابر شي، ترڅود زيتونو د اچار جوړولو کېفيت او دزيتونودتوليد کمښت  لاملونه پيداشي. چې دايواځي دڅيړنو دترسره کولوپه پايله کې معلوميدلي شي، نوځکه ددي څيړنې ترسره کول اړين بريښي، همدارنګه دساينس پو هنځي دکېميا څانګه مسئوليت لري چي کېمياوي صنعت معرفي ، خپور اودخلکو پوهاوی لوړ کړی، نو دزيتونو اچاروجوړول يو کېمياوي صنعت بلل کېږي، چي بايد د کېمياد محصلانو اودفابريکو کارکوونکو ته معرفي، اوپدي هکله څيړني ددوي پوښتنوته جواب وويلي شي. اوله بلي خوا  په هيواد کې دزيتونودفارمونو دتوليد کچه په راټيټيدوده چې بايد لاملونه  يې پيدا او دمخنيوي لارې چارې يې په ګوته شي.او ددغه قيمتي او مهم محصول دډيرولو لپاره تدبيرونه ونيول شي. څرنګه چې زيتون د تندې په مقابل کې مقاومت لري، او هم په ډيرو خوارو او شګلنو او حتي د تيږو په درزونو کې وده کولى شي، چې نورې ميوي لرونکې وني دا توان نلري او له بلې لخوا غوړي او اچاريې د روغتيا لپاره ډير ګټور دي، او غوړي يې کلسټرول نلري نو ځکه په وچو او نيمه وچو سيمو کې د هغه د باغونو د جوړولو لپاره د خلکو او دولتونو علاقه مندي ډيره شوې ده.  د زيتون د قوي طاقت له امله يې که په روزنه او پالنه کې ډيره لږه پاملرنه وکړو او ډيره لږه اندازه اوبه ورته برابري شي، په حاصلاتو کې يې د قناعت وړ توپير ليدل کېږي.

د کېميا څانګې  یعنی (د څلورم صنف محصلینو)  د محترم استاد پوهنوال صفت الله شاکر په لارښونه د ننګرهار ولایت د زیتونو د  فابریکی څخه لیدنه وکړه چی مونږ هلته د یادی فابریکی د دریو برخو څخه لیدنه وکړه چی لومړۍ برخه یی د زیتونو څخه د اچارو جوړولو برخه وه.

  په یاده برخه کی لومړی د زیتونو د دانو لاسی غنی کول وو چی باید د اچارو لپاره یو انډول دانی انتخاب شی وړی او زخمی دانی او اضافي پاڼي او نور شيان ورڅخه تری لری شی او په یاده برخه کی (۱۰۳) خومونه وو چې هر خوم ۱۰ ټنه ظرفيت لري، خو په حاضر وخت کې يواځې ځلور خمونه کې سږ کال د زيتون اچار اچول شوي وه چې د تيرو کالو څخه پکي ۴۰ فيصد زياتوالي راغلي وه.

دوهمه برخه یی دزیتونو  څخه تیلو ایستل وو چی خالص د زیتونو تیل تری ایستل کیدل خو په دغه برخه کی د زیتونو وړی او غټی دانی یعنی( شنی او پخی ) دانی ټولی استعمالیدی چی ځینی ماشینګری هلته موجودی وی چی مونږ تري ليدنه وکړه او زمونږ لپاره ډیر ښه علمي سفر وه.

او دریمه برخه یی د لابراتوار برخه وه چی هلته د یادو دوو برخو د تودوخی درجه او د جوړ شوی محلول د تیزابیت او قلویت ټیسټ ترسره کیده د لابراتوار مسول د اچارو د محلول څخه یو ټیسټ هم تر سره کړو چی په یاد ټیسټ کی مو د محلول قلویت اندازه کړ.

په اخره کې مونږ د ننګرهار پوهنتون د قدرمني رهبري او دساينس پوهنځي د رياست او د کيميا څانګې د امريت او د پوهنتون د اداري کار مندانو څخه د زړه له کومي مننه کوو چې مونږ ته يې د دې علمي سفر لپاره اسانتياوي برابري کړي وي.