د ژبو او ادبیا تو پوهنځي په هکله لنډ معلومات

 

ننګرهار پوهنتون

ژبو او ادبیاتو پوهنځی

 

لنډه تاریخچه  :

   د ژبو او ادبياتو  پوهنځی د ننګرهار پوهنتون په علمي او اداري تشکیل کې د پرمختیایي پلان له مخې په ۱۳۶۳ ل کال په رسمي ډول تاسیس شوی دی. چې لومړنى رئيس يې پوهاند فيض محمد(فياض) و، بیا په ترتیب سره محمد شاپور، پوهنوال مسعود نیکبخت، پوهنمل سیدغفور غفوری، پوهندوی فضل ولي ناګار او اوسنی  رئیس يي پوهندوى معروف شاه (شينوارى ) دی.  د تأسيس پر مهال  یې  یواځې یوه څانګه (پښتو ژبه او ادب) درلوده او د استادانو شمیر یې (۶) تنه و.  پوهنځی  په  همدې نامه (د پښتو ژبې او ادب پوهنځی) نومېده. ورپسې روسي څانګه هم پکې د لږ وخت لپاره ورزیاته شوه. وروسته د وخت د غوښتنو او اړتیاوو سره سم پکې نورې څانګې لکه: انګليسي څانګه(د روسي څانګې پرځای) په ۱۳۷۱ ل کال کې رامنځته شوه، خو له بده مرغه، د هېواد امنيتي حالات اوګڼ شمېر نورو ستونزو له امله، نوموړې له منځه ولاړه. د ننګرهارپوهنتون د فعالو استادانوپه هڅه اوزيار په ١٣٨٢ ل کال کې يي بيا په فعاليت پيل وکړ. په ۱۳۷۲ ل کال د عربي ژبې او ادب څانګه پکې نوې ایجاد شوه. باید یادونه وکړو چې د پښتو څانګې په اډانه کې د شپې پوهنځی هم تاسیس شوی و،چې کال دوه یې فعالیت درلوده، خو په ۱۳۸۳ ل کې د ښوونې او روزنې اداري تشکیل ته ور انتقال شو. له ۱۳۷۱ ل را په دې خوا د پوهنځي په تېره بیا د پښتو څانګې په درسي نصاب کې ادلون بدلون راغی د ساري په ډول د روسي ژبې، علمي ټولنپوهنې او سیاسي اقتصاد مضمونونو په بدل کې انګلیسي ژبه او اسلامي ثقافت مضمونونو تدریس پیل شو. دغه راز دري څانګه په ۱۳۸۲ ل کال، هندي څانګه په ۱۳۸۵ ل کال، جرمنی څانګه په ۱۳۹۳ ل کال او په پښتو څانګه کې د ماسترۍ پروګرام په ۱۳۹۳ ل کال کې تاسیس شو. د ژبو او ادبیاتو پوهنځی په ۱۳۹۳ ه ش کال کې  په دوه څانګو (پښتو او انګلیسي) کې د شپې پوهنځی پیل کړ او پلان لري چې دریو نورو څانګو کې هم د شپې پوهنځي پروګرامونه پیل کړي.

کله چې د پښتو څانګې سربېره نورې څانګې ایجاد شوې، نو د پوهنځي نوم د ژبو او ادبیاتو پوهنځي ته بدل شو. دې پوهنځي د خپل فعالیت په بهیر کې د لومړۍ ورځې څخه را پدې خوا (۲۵۵۰)  مسلکي کادرونه د ټولنې د خدمت په خاطر روزلي دي چې د هرې څانګې د فارغانو شمېر او د موجودو استادانو کیفي او کمي معلومات  په جلا جلا ډول وړاندې شوي. دیادونې وړ ده چې په ۱۳۸۲ کال کې د(کلیة اللغة العربیه) لخوا (۹۹) تنه فارغان ددغه پوهنځي عربي څانګې کې اسنادو سره يوځای شو.

اوس مهال په ۱۳۹۵ ل کال کې د دې پوهنځي د سهار لخوا دمحصلانو مجموعي شمېر(۱۵۷۰) تنه دی چې )۱۴۰۷( تنه یې نارینه او )۱۶۳  (تنه یې ښځينه دي د شپې لخوا (۲۰۰) تنه محصلین او د ماسترۍ په پروګرام کې (۲۰) تنه فارغان او (۵۹) تنه  محصلین لري. محصلینو د علمي سويې د لوړولو په خاطر کتابتون، د کمپیوټر لیب او د انټرنټ سهولت موجود دی. دتشکیل له مخې دغه شمېر محصلانو ته په علمي کادر کې شامل (۵۵) تنه استادان په تدریس بوخت دي. د پوهنځي استادانو د هېواد دننه او بهر علمي سفرونه کړي دي.

 د ژبو او ادبياتو پوهنځى په اوسني وخت کې شپږ فعال دیپارتمنتونه لري، همدارنګه دغه پوهنځی اوه فعالې کمیټې لري چې عبارت دي له ـــ (دنظم او دسپلین کمېټه، کلتوري کمېټه، ځان ارزونې کمېټه، ازموینو کمېټه ، تعلیمي نصاب کمېټه، د څېړنې کمېټه او د محصلانو فرهنګي کمېټه). دپوهنځي لیدلوری او اهداف

افغانستان یو وروسته پاتې هېواد دی، د هېواد مادي او معنوي ترقي او پرمختګ د ځوانو کادرونو په روزنې پورې اړه لري. افغانستان داسې یو هېواد دی چې ددې هېواد دخلکو د ټولنیز پوهاوي کچه باید لوړه شي، خلک باید د ژوند په هره برخه کې په خپلو پښو ودریږي، ټولنیزو او امنیتي ستونزو اصلي لامل فقر، وزګارتیا او د عامه خدماتو نشتوالی او تر یو حده ټولنیزه بې عدالتي او دعامه پوهې ټیټه کچه ده؛ نو ځکه زمونږ د پوهنځي لیدلوری او موخې په لاندې ډول دي.

ليدلورى:

  •           په داخلي او بهرنیو  ژبو (پښتو، دري، عربي، انګلیسي او هندي) کې دلیسانس په کچه  دمسلکي کادرونو روزل، چې هیوادنۍ اړتیاوې د صنعت او ټیکنالوژۍ سره هم غږې کړي.
  •           د افغانانو د کولتور، فرهنګ او ژبو غنا او دغه راز د نورو بهرنیو ژبو سره د داخلي ژبو اړیکې ټینګول او د بهرنیو ژبو او علومو څخه پخپل هیواد او فرهنګ کې د استفادې زمینې برابرول.

 

موخې او اهداف :

  •                      په ژبو او ادبیاتو کې د مسلکي ظرفیتونو روزنه او ټولنې ته استخدام .
  •                      په مسلکي او علمي موضوعاتو کې دملي کولتور خوندي ساتل او بډاینه .
  •                      د سیمینارونو او کنفرانسونو دایرول او دانسانی سرچینو د ظرفیت لوړول.
  •                      هره څانګه کې د ماسټرۍ تحصیل د زمینې برابرول .
  •                      د پوهنځي په سطحه دیوې ادبي ، مسلکي او تاریخي نوې مجلې تاسیس.

 پښتو ژبې او ادب څانګه

مرام:

        دغه څانګه دخپل ټاکلي مرام دپلي کیدوپه خاطر په ۱۳۵۷ ل کال کې ایجاداو تاسیس شوې ده.

دا مرام په لاندې کرښوکې په لنډ ډول خلاصه شوی دی:

  • د پښتو ژبې هر اړخیز ترویج، علمي کول، تدریسول، نورو ژبو سره یي اړیکې په ډاګه کول.
  • د لیسانس په کچه په دې ژبه کې د هیواد د ځوانانو روزنه او تحصیل، پرته له هر راز توپیرڅخه.
  • د امکاناتو او ښوشرایطو د مساعدت په صورت کې د PhD پروګرام ايجاد.
  • د هیواد په فرهنګي اوکولتوري وده کې فعاله ونډه اخیستل.

 

ليدلوری:

    د انګلیسي ژبې او ادب څانګه دښې لارښوونې (Leadership) او ملاتړپه لرلو سره د انګليسي ژبې ويونکو ته د لاپرمختګ موقع برابروي ترڅو دوی انګليسي د مسلکي ظرفيتونو د پرمختګ لپاره په خپلو مسلکونو کې استعمال کړي او نوموړې هڅه په ټوله کې د سميه ايزو او نړيوالو ټولنو دپرمختګ هدف له ځانه سره لري. د ننګرهارپوهنتون په ټول افغانستان کې د انګليسي ژبې د پرمختګ ترعنوان لاندې د يوې ښې لارښوونې په لټه کې دی.

        د دريو څخه تر پنځوکلونو پورې د ننګرهارپوهنتون د انګليسي ژبې په برخه کې د لېسانس امکانات چې د TEFL (د انګليسي ژبې تدريس د يو بهرنۍ ژبې په حيث) ترعنوان لاندې برابرکړي. د نوموړي پروګرام کورسونه په عصري او پرمختللو ټولګيو، د تدريس په ښه وسايلو سمبال او دپرمختللې تکنالوژۍ په لرلو سره خدمات وړاندې کوي. د ننګرهارپوهنتون د پنځو څخه تر اوو کلونو پورې هڅه کوي چې په نوموړي مسلک کې نور مسلکي خدمات هم وړاندې کړي، نوموړي خدمات عبارت د ماسټرۍ او دوکتورا څخه دي.

 

هدف:

          ددې څانګې هدف زده کړيالان دې ته چمتوکول دي چې انګليسي ژبه په مسلکي طور د افهام او تفهيم، په ملي، نړيوالو، دولتي او غيردولتي ادارو او ټولنوکې د کارکولو په منظورزده کړي. او همدارنګه دوی بايد دې ته هم اماده شي ترڅو انګليسي ژبه د نړيوالو معلوماتو ته لاس رسی، په ژبې د اړونده مسايلو پوهيدل، د خپلې علمي سويې د پرمختګ او همدا راز نوموړې څانګه هڅه کوي چې محصلان يې انګليسي ژبه د خپل ژوند، ټولنې او هېواد دکيفي پرمختګ په موخه زده کړي.

 

 

عربي ژبې او ادب څانګه

اهداف:

  •       د هیواد په سطحه عربي علومو او ادب د پراختیا او تحقیق او تدقیق په ذریعه د عربي ژبې خدمت او خپرول.
  •       د عربي ژبې په علومو او ادب کې متخصصینو روزل.
  •       د عربي ژبې لغوي او ادبي اثار د معاصرو قضایاوو سره تړل.
  •       د اسلامي اثارو او ثقافت سره د محصلینو بلدول او اړیکې ټینګول.
  •        افغاني ټولنې ته د عربي ژبې رسول او د همدې لارې د ټولنې او عربي علم او ادب خدمت کول دي.

 

دري ژبې او ادب څانګه

مرام

1ـ فارغ کردن محصلان به درجۀ لیسانس.

2ـ آشنا ساختن محصلان با تاریخ، زبان و ادبیات کشور.

3ـ بلند بردن سطح دانش در کشور.

4ـ ایجاد وحدت ملی در کشور.

5ـ آشنایی با ارزش های ادبی و فرهنگی ملی و بین المللی.

6ـ آموزش و پرورش محصلان مطابق معیارهای بین المللی.

7ـ افزایش قدرت و توانایی ادبی و آموزش شیوه های کشف زیبایی های بیانی.

8ـ پرورش ذوق و سلیقۀ هنری.

9ـ تقویت فهم ارتباط ادبیات با ارزش های دیگر انسانی.

10ـ شناخت سیر تکامل زبان و ادبیات ملی.

11ـ آشنایی با ادبیات ملی و بین المللی.

 

دهندي ژبې او ادب څانګه

 مرام:

              د افغان ځوانانو لپاره هندي ژبه او ادب د ليسانس په کچه مسلکي ډول تدریسیږي ترڅو وکولای شي چې د دواړو هیوادونو په هراړخیزو چارو کې مثبت کار وکړي چې بیا په هندي ادبیاتو او په هندوستان کې د پښتنو او افغاني لیکوالو او پخوا هندوستان ته تللو پښتنو په اړه څیړنې وکړي.

دهندي څانګې اهداف

  •       -دهند لوی هېواد او افغانستان فرهنګي روابط چې له پخوا راهيسې يې لري لا پياوړي کول.
  •       -په هند کې د پښتنو واکمنو او هلته د هندوستاني پښتنو تاريخي،کولتوري او علمي کارنامو او حالاتو په اړه دهندي ژبې په مرسته معلومات او څيړنې.                      
  •       -د هندي ژبې او د ويناګرۍ رسم الخط په مرسته د هندوستان په ادبياتو کې د پښتو ادبياتو څېړنه
  •       د معتبرو هندي اثارو پښتو ته ژباړل او همدارنګه د پښتو اثارو هندي ته ژباړل.
  •       دهندي ژبې ښه او مسلکي زدکړه د هندوستان او افغانستان په ډيپلوماتيکو اړيکو کې موثر تمامېدای شي.
  •       دهندي ژبې په مرسته دهند او افغانستان په اقتصادي چارو کې پرمختګ او افغانانو ته دکار پيداکولو زمينه برابروي.

 

 

د جرمني ژبې او ادب څانګه

مرام:

           جرمني ژبې اوادب څانګه د يوې ښې صادقې  رهبرۍ او ملاتړ په لرلو سره د جرمني ژبې زده کوونکو ته د لاپرمختګ موقع برابروي ترڅو دوی جرمني ژبه د مسلکي ظرفيتونو د لوړېدا لپاره په خپلو مسلکونوکې استعمال کړي. د ننګرهار پوهنتون ټولو پوهنځيو محصلينو، استادانو او کارمندانو لپاره د جرمني ژبې د يو سنټر په حيث کار کوي او ټولو ته يې د جرمني ژبې د زده کړې زمينه  برابره کړېده. د څانګې استادان د دې په لټه کې دي چې دسميه ايزو او نړيوالو مرستندويو  ټولنو نه ننګرهار پوهنتون ته او په ټوله کې  بيا د جرمني ژبې او ادب څانګې ته دپرمختګ لپاره مرسته او همکارۍ جذب کړي.

           اوس مهال د جرمني ژبې او ادب څانګه په ننګرهار پوهنتون کې د دريو څخه تر شپږو سمسترونو پورې د ننګرهارپوهنتون د جرمني ژبې په برخه کې د كورسونو امکانات چې د DaF-HaF(دجرمني ژبې تدريس د يوبهرنۍ ژبې په حيث د نورو پوهنځيو لپاره) ترعنوان لاندې برابرکړي دي. دنوموړي پروګرام کورسونه په عصري اوپرمختللو ټولګيو، د تدريس په ښو وسايلو سمبال، او د پرمختللې تکنالوژۍ په لرلو سره خدمات وړاندې کوي. د جرمني ژبې او ادب څانګه هڅه کوي ترڅو چې په راتلونکې کې په نوموړي مسلک کې نورمسلکي خدمات هم وړاندې کړي.